Waarom veranderen zo moeilijk is

Over innerlijke gehoorzaamheidspatronen

 

Wat zie je hier?

 


 

 

 

De meeste mensen zien op het plaatje een papegaai.

In werkelijkheid echter is het een body paint project van de kunstenaar Johannes Stoetter.

Dat we toch een papegaai zien, komt omdat wij in patronen en in vaststaande concepten denken. “We zien de dingen niet zoals ze zijn maar zoals wij zijn”,  zegt Socrates; het lijkt op een papegaai, dus zien wij een papegaai.

Dat gaat niet alleen over visueel waarnemen maar ook over handelen. Je denkt een situatie te herkennen en handelt daarnaar. Het is echter niet de situatie waarop je reageert maar jouw interpretatie daarvan. Je denkt dat je weet wat je ziet of ervaart. Maar in feite zoek je de inpassing van dat wat je ziet (of hoort of ervaart) in een patroon dat je kent. Vaak gaat dat goed, sterker het is ook wel handig. Het maakt dat we snel kunnen reageren. Maar soms zit het in de weg. Zoals bij het plaatje boven.

Of het zit in de weg in ons leven. Je voelt je altijd slachtoffer, in welke situatie dan ook. Je voelt je nooit gehoord, gezien. Je zegt altijd ja, ook als je eigenlijk nee zou willen zeggen. Je zou het wel anders willen maar het lukt je niet. We noemen het onze verslavingen of denken dat we nu eenmaal zo zijn. Geen wonder want de neiging patronen te volgen is sterk, heel sterk. Zelfs als je weet dat er op het plaatje boven een vrouw zit is het nog moeilijk om háár te zien in plaats van de papegaai.

Dat maakt veranderen ook zo moeilijk. Het is echter niet onmogelijk. Dat we zo sterk in patronen leven, zegt Gendlin, is ook een patroon. In feite bestaan we echter niet uit statische inhouden (ik ben nu eenmaal zo) maar zijn we proces. Proces dat bovendien de natuurlijke neiging heeft om zich in die richting te bewegen die ons tot volle bloei brengt. Maar soms zit het vast; er is sprake van geblokkeerd proces. Dat lijkt onveranderlijk maar dat is het niet. In deze blog wil ik iets laten zien over het in patronen leven en wat de mogelijkheden zijn om het geblokkeerde proces weer in beweging te krijgen. (meer…)

Eugene Gendlin, grondlegger van Focusing, overleden

Op 1 mei is Eugene Gendlin overleden in zijn woonplaats Spring Valley (NY). Gene is 90 jaar geworden.

Gene Gendlin is de grondleger van de ‘filosofie van het Impliciete’ en de praktijk van ‘Focusing’. Voor zijn baanbrekend werk in zowel de filosofie als de psychologie heeft hij vele onderscheidingen gekregen. Daarnaast en minstens zo belangrijk heeft hij met Focusing een zelfhulpmethode aangereikt die het mogelijk maakt terug in contact te komen met het innerlijke proces dat we allemaal zijn en dat op zovele manieren geblokkeerd kan zijn geraakt.

 

Graag deel ik hier een overzicht van Gendlin’s leven en werk dat is geschreven door Erna de Bruijn en Christine Langeveld en dat eerder gepubliceerd is geweest in het Counseling Magazine (2015-2).  Erna de Bruijn en Christine Langeveld hebben een belangrijke rol vervuld in de verspreiding van Focusing in Nederland. Nog altijd zijn zij voor velen een belangrijke leer- en inspiratiebron.

Biografisch

Gendlin, geboren in 1926, groeide beschermd op als enig kind in een welgesteld Weens-Joods gezin. Na de ‘Anschluss’, de inlijving van Oostenrijk door Nazi-Duitsland in 1938, wist de familie aan het Nazi-geweld te ontkomen door te vluchten, via Nederland naar de USA. De elfjarige jongen was onder de indruk van de innerlijk aftastende manier waarop zijn vader tijdens hun vlucht zijn beslissingen nam. Vaak leken die onlogisch, maar ze bleken telkens net de juiste te zijn. Het hield hem bezig hoe je op verschillende manieren kon denken. Geen wonder dat filosofie later zijn studierichting werd.

 Al tijdens zijn filosofiestudie had hij contacten met Rogers, als diens student, als cliënt en later – als enige niet-psycholoog – als medewerker; Rogers was daar heel onconventioneel in. Wat hem daar bracht, was de vraag: kan er in mensen iets wezenlijk veranderen, en zo ja, hoe gebeurt dat dan? In 1958 promoveerde hij bij Rogers tot PhD (Doctor aan de faculteit voor filosofie en psychologie). Van 1960 tot 1963 werkte hij mee in een groot onderzoek naar de effecten van cliëntgerichte therapie bij schizofrene patiënten onder leiding van Rogers. Toen Rogers in 1963 zijn academische loopbaan beëindigde, volgde Gendlin hem op aan de Universiteit van Chicago; daar was hij hoogleraar tot 1995.

 Er verschenen honderden publicaties van zijn hand op het gebied van filosofie, psychologie en psychotherapie. In 1963 richtte hij het tijdschrift PSYCHOTHERAPY: Theory, Research and Practice op, waar hij tot 1976 redacteur van bleef. In 1970 en nog drie keer daarna werd hij onderscheiden met een Award van de Americain Psychological Association. Zijn internationale erkenning kwam pas in de jaren ’80, na enkele gastdocentschappen in Europa, met name aan de Universiteit van Leuven. In diezelfde tijd werd de benaming ‘Client Centered’ uitgebreid tot ‘Client Centered and Experiential’ Therapy. Het woord ‘experiential’ staat hier voor die therapeutische richtingen waarin experiencing (het ervaren, dieper reikend dan het emotionele aspect, en vaak met een lijfelijke component) centraal staat. Focussen, ontdekt en ontwikkeld in de jaren ’60-’70, is een eenvoudige en doeltreffende manier om dit ervaren te bereiken. (meer…)

Mens – durf te verlangen!

Over de kostbare schat in een onvervuld verlangen

Een verlangen is een klop op de deur. Er wil zich in jou iets ontkiemen. In de woorden van ‘de filosofie van het impliciete’ (Gene Gendlin) kun je zeggen dat er ´living forward energy´ zit in een verlangen. Dat is een energie die jou meer laat worden wie je kunt zijn. Jouw lichaam heeft daar weet van!

 

Om de energie van een onvervuld verlangen te ervaren is het nodig dat je dit verlangen er kunt laten zijn, het kunt (h)erkennen en respecteren; het vraagt een bereidheid om te ontvangen wat het je wil brengen. Dat is stap één en dat is soms al moeilijk genoeg.  Ik weet bijvoorbeeld van mijzelf dat ik een verlangen vaak niet erken – ik ontken ze liever – dan kan ik immers ook niet teleurgesteld raken! Mijzelf toestaan te mogen verlangen, dat op zich geeft al energie!

Maar ook als een verlangen onderkend wordt zijn er verschillende manieren om het te ontkrachten. En daar lijken we nogal goed in. Misschien herken je iets van één van de volgende manieren.

Bijvoorbeeld door de gedachte dat dit voor jou niet weggelegd is. Deze wens is té groot, té hoog gegrepen, niet realistisch, dit is voor jou niet weggelegd, daar ben je nu te oud voor, had je eerder mee moeten beginnen enzovoorts …….

Maar ook het al dan niet krampachtig zoeken, werken aan de vervulling van een verlangen kan de kracht er uit halen. Je zet alles op alles om dit verlangen vervuld te krijgen. En dan … als het eenmaal vervuld is ervaar je toch niet het geluk dat je verwachtte. Dat komt omdat het verlangen, de vorm een symbolisatie is van iets dat je lichaam je wil laten ervaren en dat is niet (hoeft niet) die mooie snelle auto op zich (de vorm van mijn verlangen van afgelopen week J).

En er is nóg een manier om de groei-energie te ontkrachten. Dat is het onderzoek naar de onderliggende behoefte. Ja natuurlijk kent ieder verlangen een onderliggende behoefte. Je mist echter een belangrijke schat  als je daarmee het verlangen zelf opzij zet. Je mist de kracht ervan die je zo duidelijk in je lichaam kunt ervaren.  (meer…)

Kun je focussen in je eentje? Lees hier een voorbeeld

Zo kan het gaan …….

 

Ik zit in de auto onderweg naar een gesprek over een mogelijke in-company training. Ik heb er zin in. Voel me stevig en kijk uit naar de ontmoeting die ik ga hebben. Tegelijk merk ik ook iets anders, iets dat me tegenhoudt. Ik ken dat wel, ik heb dat vaker. Juist als ik er zin in heb. Als ik me goed voel. Het is haast net of iets zegt: “pas maar op”. Het is gevaarlijk om er zin in te hebben, zoiets. Natuurlijk heb ik daar al veel over nagedacht. Wat is dat toch? Ik kan me niet voorstellen dat er ooit iets in mijn leven is gebeurd dat hier de oorzaak van kan zijn. Het is niet fijn. Want het zit toch een beetje in de weg. Het lijkt trouwens wel of ik het vaker in de auto heb dan ergens anders.

Ik ben goed op tijd en besluit de auto even aan de kant te zetten om er wat tijd voor te nemen. Ik maak ven binnen wat ruimte om hier bij te kunnen zijn. Er ontvouwt zich een gevoel op mijn borst. Het heeft iets ingehoudens. Het maakt dat mijn energie niet echt naar beneden zakt, zoiets. Het heeft iets alerts. Iets van ‘pas op’. Alsof het zegt dat het gevaarlijk is om achteruit te gaan zitten. Ik begroet het en heb er aandacht voor en ik merk dat alleen dat al prettig is. Er komt zelfs een zucht.

In de actieve en belangstellende aandacht die ik het geef komt ineens een herinnering op. De herinnering aan een auto-ongeluk dat ik ooit had, een jaar of 30 geleden. Het was een fors ongeluk op de snelweg. Ik moest uitwijken voor een automobilist die een onhandige move uithaalde en we sloegen met onze auto twee keer over de kop. Het brengt herinneringen aan hoe goed we daar van afgekomen zijn, hoe fijn de reactie van de omstanders was en ook die van de politie. En ook aan hoe ik pas een half jaar later een echte reactie kreeg.

Jaha, dat was heel wat – het raakt me ook wel om hier aan te denken en bij stil te staan maar met het gevoel op mijn borst doet het niet veel. Ik begrijp dat er nog iets moet zijn en ik blijf er nog wat langer bij. En ja hoor dan komt het – ik herinner me het moment van vlak voor het ongeluk. Het was de eerste keer dat ik na het behalen van mijn rijbewijs een langere rit maakte. Ik herinner me hoe ik ontspande, het ging goed, ik kreeg wat meer zelfvertrouwen, ik vond het rijden eigenlijk wel leuk. En toen gebeurde het, die stomme auto die over de witte driehoek met een gangetje van een kilometer of 60 zomaar de snelweg opdraaide terwijl ik net ingehaald werd en dus geen kant op kon.

Dát is het, nu ontspant het ook op mijn borst. ‘Pas op met ontspannen’; ‘pas om met zelfvertrouwen’; ‘juist als je denkt dat het net lekker gaat, dán moet je oppassen’. Dát is wat zich in mij had vastgezet. Er komen meer zuchten, het wordt ruim in mijn borst. Ik voel ontspanning en ruimte, en weer is er een diepe zucht. De spanning zakt. Ik neem nog even tijd om te genieten van dit moment, ik voel een soort dankbaarheid. En als ik verder rijd is er nog alleen de zin in het gesprek. Het is een fijn gesprek en met de uitnodiging om een offerte te maken rijd ik fluitend weer naar huis.

 

 

Pagina 1 van 712345...Minst recente »